Mentale trucjes 3: Ben jij aan het ontkennen?

Ik verdrong het feit dat ik afgesproken had omdat ik eigenlijk helemaal niet met haar wilde lunchen. Mijn onderbewuste beschermde mij. Maar dat ging wel ten koste van Sylvia.

Zijn je dat soort dingen ook al gebeurd?

Dit is het derde deel van een serie over mentale trucjes. De vorige gingen over rationaliseren en boosheid.

Wil jij de hele serie lezen? Stuur een mail naar info@gerny.nl.

Lees door tot het einde, want ik heb nog iets voor je! (interessant voor iedereen, en in het bijzonder voor advocaten)

3 manieren van ontkenning

In grote lijnen zijn er drie manieren van ontkenning.

1. De feiten ontkennen

Deze vorm van ontkenning gebeurt vaak, van het ontkennen van een verschrikkelijk gebeurtenis tot de ontkenning dat er iets aan de hand is met je. Dan zie je de feiten gewoon niet.

Cliënten die een burnout ontwikkelen hebben daarvoor vaak de feiten ontkent: zij hebben te lang niet willen of kunnen zien dat ze een probleem hebben, dat er iets aan de hand is. Alarmsignalen hebben ze niet waargenomen, bijvoorbeeld door ze te rationaliseren. Vaak hebben ze ook hun vrienden niet serieus genomen die ze gewaarschuwd hebben (“Het valt allemaal mee. Echt. Ik weet wat ik doe.”) Tot het te laat is.

Dat gebeurt lang niet altijd bewust. Vaak geloven de mensen het zelf, en zien ze het echt niet.

2. Het probleem minimaliseren

Mensen die dat doen (dus wij allemaal) erkennen wel dat er iets aan de hand is, maar ontkennen de grootte van het probleem.

“Het gesprek met die cliënt ging niet goed. Maar dat kan hij wel hebben.”

Vaak wordt ook hier ontkenning gecombineerd met rationaliseren. Zoals als alle mentale trucjes die wij toepassen is ook deze soms heel nuttig: het helpt om te relativeren. Het gevaar is echter ook hier dat we te lang doorgaan met iets dat schadelijk is, waardoor je pas echt problemen krijgt. Bijvoorbeeld een burnout.

3. De ander de schuld geven

Als dat gebeurt, speelt er een combinatie van afweertrucjes.

Dan herken je wel dat er iets ergs is gebeurd, maar geef je een ander de schuld.

Maar dat is waarschijnlijk niet het hele verhaal. Deze manier van ontkennen is gevaarlijk omdat je daarmee niet alleen je problemen niet oplost, maar omdat het je ook sociale problemen oplevert.

Het nut van ontkenning

Soms is iets gewoon te groot of te heftig om het te kunnen bevatten. Pas langzaam dringt het door, kun je het feit accepteren, en ermee leren omgaan en het verwerken. Ontkenning is dan nodig om het voor jezelf behapbaar te maken. Je koopt er tijd mee, en je vermijdt vervelende gevoelens.

Maar ja, je ziet hem natuurlijk al aankomen: ontkennen betekent ook dat je soms dingen niet kan of wil zien, die je beter wel kunt zien (en aanpakken). Dit gebeurde mij met Sylvia: ik wist natuurlijk wel dat ik tegen elke ontmoeting op hikte. Maar ja, als ik naar mezelf had geluisterd had ik nee moeten zeggen tegen haar, en dat wilde en durfde ik niet. Mijn oneerlijkheid tegenover mezelf en haar maakte het ons allebei moeilijk. Ik moest dus stoppen met ontkennen en met haar het gesprek aangaan.

Wat doe je tegen ontkenning?

1. Weet dat het gebeurt. Ook bij jou. Iedereen ontkent in meerdere of mindere mate.
2. Als je meer mensen hetzelfde tegen je zeggen, ga dan goed kijken of er iets in zit. De kans is groot dat zij iets zien dat je niet wilt of kunt zin. Neem het serieus.
3. Achter ontkenning zit vaak ook schaamte. Onderzoek wat er aan de hand is, en haal hulp, voordat je echt in de problemen bent.

Herkenbaar? Dan heb ik iets voor je!

Wil je een probleem bijvoorbeeld rondom een dreigende burnout aanpakken, maar weet je niet zo goed hoe? Ben je problemen aan het ontwijken, en ben je dat zat?

Dan heb ik iets voor je: ik bied na aanleiding van dit artikel aan 2 personen een gratis (telefonisch) strategiegesprek aan, waarin ik je een drietal strategieën aanreik die jou helpen om jouw probleem aan te pakken.

Klinkt dat interessant? Mail me (info@gerny.nl) kort de volgende informatie: Jouw situatie, wat je wil aanpakken, en hoe belangrijk het is voor je om dit op te lossen (op een schaal van 1-10).

Maar wees snel: dit aanbod is alleen geldig tot en met maandag 25 april.

Ik hoor graag van je!

PS. Belangrijke informatie voor mijn lezers uit de advocatuur: Gerny Coaching + Consulting is net door de Nederlandse Orde van Advocaten erkend als opleidingsinstelling. Vanaf nu ontvangen advocaten bij mij voor coaching, teamcoaching en consulting behalve een gegarandeerde verbetering van hun situatie ook PO-punten. 2 vliegen in een klap dus!