Hoe verander je een gewoonte?

Waarom werken AA en andere soortgelijke verslavingsprogramma’s? Hoe lukt het mensen om hun gewoontes te veranderen? Hoe lukt het jou?

Verrassend genoeg volgen gewoontes een bepaald principe. Als je dit begrijpt, heb je de sleutel voor verandering in handen. Dit principe en nog veel meer beschrijft Charles Duhigg in zijn fascinerende boek “Macht der gewoonte. Waarom we doen wat we doen en hoe we dat kunnen veranderen”.

De basis van een gewoonte

Ons leven hangt samen van gewoontes. Hoe jouw ochtend eruitziet (ga je meteen onder de douche? Of zoek je eerst je kleren voor de dag? Of …) heeft alles te maken met gewoontes. Het zou namelijk net zo goed ook anders kunnen. Maar daar wil je echt niet elke ochtend over nadenken. Dus je doet het zoals altijd, want dat is lekker makkelijk, en het zorgt ervoor dat je alles noodzakelijke gedaan hebt voordat je de deur uitgaat.

De 3 ingrediënten van een gewoonte

Elke gewoonte volgt hetzelfde principe.

Hij bestaat namelijk altijd uit dezelfde 3 ingrediënten. Dat zijn:

  • een stimulans (de wekker gaat)
  • een routine (opstaan en onder de douche stappen)
  • een beloning (het lekker frisse gevoel)

Hetzelfde principe geldt voor alle gewoontes, bijvoorbeeld ook voor mensen die te veel drinken:

  • een stimulans (stress, je zorgen maken)
  • een routine (een glas wijn drinken)
  • een beloning (ontspanning)

Zo verander je een gewoonte

Inmiddels is ook wetenschappelijk secuur aangetoond, dat succesvolle gewoonteverandering altijd een vast stramien volgt: stimulans en beloning blijven hetzelfde, alleen de routine verandert. Dat is de sleutel!

In het geval van AA betekent dat:

  • een stimulans (stress, je zorgen maken)
  • een routine (naar een AA-meeting gaan of met je sponsor praten over je stress en zorgen)
  • een beloning (ontspanning)

Natuurlijk, in het geval van bijvoorbeeld een verslaving of andere complexe problemen komt er meer kijken dan alleen dit. Maar ook dan is dit principe van groot belang. Dat kunnen we voor ons dagelijks leven uitstekend gebruiken.

Wat betekent dat voor jou?

Als jij een gewoonte wil veranderen, dan moet je ze eerst ontleden. Dat betekent dat je jezelf en je gedrag goed observeert, zodat je erachter komt wat stimulans en beloning zijn.

Een voorbeeld: Stel, je wil jezelf afleren om ’s ochtends meteen je mail te bekijken omdat je dat te veel tijd kost. In plaats daarvan wil je eerst wat werk verzetten, en pas een uur later kijken. Dan ziet de oude gewoonte er zo uit:

  • een stimulans (’s ochtends je kantoor binnenkomen en op je bureaustoel gaan zitten)
  • een routine (je mails bekijken)
  • een beloning (een gevoel van controle)

Dat zou de nieuwe gewoonte kunnen zijn:

  • een stimulans (’s ochtends je kantoor binnenlopen en op je bureaustoel gaan zitten)
  • een routine (een geconcentreerde actie, bijvoorbeeld een rapport schrijven of een lastig telefoontje plegen)
  • een beloning (een gevoel van controle)

Observeer bij jezelf hoe het voor jou werkt, en wat de beloning is. Ga ermee spelen. Je moet het altijd uittesten, want het kan nauw luisteren. Neem nou het email-voorbeeld: gaat het om controle? Om nieuwsgierigheid? Om het gevoel, verbonden te zijn met de wereld? Dat moet je weten, zodat je jouw nieuwe routine goed kunt kiezen en ze dezelfde beloning oplevert.

Heb je hem te pakken? Dan wordt het steeds makkelijker, hoe vaker je het doet. Natuurlijk, het zal niet altijd lukken. Niet erg, de volgende dag pak je het gewoon weer op. Op een gegeven moment is het een gewoonte geworden.

Wil je hierover of over een andere vraag in gesprek gaan met mij? Dat kan natuurlijk altijd. Stuur een mail, of bel me op 06 81 88 33 37.

Ik wens je heel veel succes!

 

0 antwoorden

Laat een reactie achter

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *