Een goede arts luistert en vraagt… of hoe werkt dat?

… maar heeft daar vaak geen tijd voor.

Dat weet ik omdat ik veel gestreste artsen over de vloer krijg. Bijvoorbeeld huisartsen, die helemaal gek worden van de 10 minuutjes die ze hebben per consult. Die last hebben van de enorme tijdsdruk (en dat de patiënt laten merken), en van patiënten, die eerst een aantal klachten verzamelen, voordat ze een afspraak maken (dat deed ik vroeger ook, moet ik bekennen). Patiënten, die aan het einde van het consult vragen of de arts nog “heel even” naar hun knie wil kijken. Maar de wachtkamer zit vol ongeduldige mensen, die zo snel mogelijk weer op hun werk willen zijn.

Ik spreek ook een heleboel specialisten, die in ziekenhuizen werken. Het zijn vaak zeer betrokken artsen, die hun uiterst best doen om hun patiënten goed te helpen. Zij weten dat het medische aspect alleen niet voldoende is om gezond te worden. En die vaak moeite hebben met hun collega’s die niet goed kunnen omgaan met de menselijke aspecten van de zorg. Hoe komt het dat veel artsen ondanks alle opleidingen en cursussen nog steeds slecht communiceren?

Ik las laatst een artikel in NRC (“In het ziekenhuis verleert de dokter het luisteren”, 20 juli 2013), waar het precies daarover ging. Een conclusie was dat de cultuur in het ziekenhuis een enorme rol speelt. Vaak werken deze jonge artsen met oudere artsen samen, die nooit geleerd hebben hoe je met een patiënt communiceert. “De artsen in opleiding zien hun rolmodel het dus niet voordoen en nemen de stijl over van hun leermeester. Ze zien communicatievaardigheden al snel als een hobby van die psychologen tijdens de opleiding.” En: “Als de omgeving er niet voor open staat, dan houdt het op”.

Een onvriendelijke arts is niet alleen vervelend, maar ook minder effectief: patiënten van een goed communicerende arts nemen bijvoorbeeld hun medicijnen veel trouwer in. Hetzelfde geldt trouwens ook voor coaches en psychologen, zo laten tal van onderzoeken zien: de relatie tussen klant en coach/psycholoog is essentieel voor het succes van een traject.

Er zijn geen makkelijke oplossingen voor dit probleem. Ook het feit dat er steeds meer vrouwelijke artsen zijn helpt niet: zij hebben namelijk dezelfde leermeesters en werken in dezelfde cultuur. En die bedrijfscultuur is bepalend.

Je ziet het al: dit wordt geen blog met een aantal makkelijke tips. Voor zo diepgaande veranderingen zijn geen recepten.

Een kleine poging wil ik toch doen, voor arts én patiënt. Het lost het probleem niet op, maar kan het links en rechts wat verzachten.

De grootste vijand is naast de organisatiecultuur namelijk de tijdsdruk. En daar hebben wij tot op zekere hoogte invloed op.

Ben je arts? Vertel tegen je patiënten dat ze langere afspraken kunnen maken. Ze weten het vaak niet.

Ben je patiënt? Geef al bij het maken van de afspraak aan als je iets uitgebreider wil bekijken. Vaak zal het dan mogelijk zijn om een langere afsprak in te plannen. En je maakt je huisarts én jezelf blij, als je om een dubbel consult vraagt als je meerdere klachten wil bespreken.

Is dit artikel nuttig? Stuur het dan door, of like het op Facebook en LinkedIn. De knopen staan hieronder. Wie weet kun je iemand daarmee helpen!