Stress en onbewust gedrag

In mijn vorige blog schreef ik dat stress veel te maken heeft met onze eigen overtuigingen. En ik schreef ook dat je ze kunt veranderen. Dat klopt. Maar het is vaak niet makkelijk.

Denk nou bijvoorbeeld aan mensen die alles goed willen doen, die heel ver gaan om kritiek te vermijden, die bang zijn dat iemand boos op ze zou kunnen zijn. Misschien herken je dat bij jezelf, of bij een bekende.

Vaak hebben zulke gedachtes te maken met de manier waarop we opgegroeid zijn. En nee, daarmee bedoel ik niet dat je per se een zware jeugd had. Hoe je ook opgroeit: het gedrag dat je als kind geleerd hebt, neem je mee naar je volwassen leven. Misschien was je zus een lastige puber en wilde jij je ouders niet ook nog tot last zijn. Of er waren conflicten in je gezin. Of ging veel aandacht uit naar een gezinslid. Of kreeg je weinig lof en aanmoediging. Of werd er nooit gepraat over emoties. Of was iedereen beter op school dan jij. Of …

Dergelijke ervaringen kunnen tot gevolg hebben dat je als kind geleerd of bedacht hebt dat je beter alles goed kunt doen. Misschien wilde je je ouders niet tot last zijn, hoopte je om eindelijk een compliment te krijgen, of wilde je kwetsende reacties vermijden.

Als kind was dat waarschijnlijk een goede strategie.

Maar nu is het anders: je bent volwassen, en je bent niet meer afhankelijk van je ouders. Je bent zelfstandig. En toch gedraag je soms net zoals je als kind deed, want het oude gedrag zit diep – zo diep, dat je misschien niet eens merkt dat je het doet. Het is onbewust.

Hoe kom je erachter of dat bij jou zo is?

Stap 1: ga na bij jezelf: wat voor een rol vervulde je in jouw gezin? Wat dacht je dat van je verwacht werd? Hoe gedroeg je je?

Stap 2: Gedrag je je soms nog steeds op een vergelijkbare manier? Komen oude emoties omhoog, die je als kind ook al had? Wanneer doe je dat, in welke situaties of met welke personen? Bijvoorbeeld vooral met bepaalde mannen, of bij vrouwen die je aan je dominante zus doen denken?

Stap 3: Is dat een adequate reactie? Bereik je wat je wil? Of is het een reactie van je 12-jarige ik? Die nu niet meer werkt, omdat de situatie volstrekt anders is?

Stap 4: Als je inderdaad gedragspatronen uit je kindertijd hebt meegenomen (en dat doen we allemaal), en je daar last van hebt (dat hoeft niet zo te zijn), dan heb je al veel bereikt als je je daar bewust van bent. Het betekent dat je het soms kunt veranderen.

Stap 5: Begin met observeren en oefenen in makkelijke situaties. Probeer eens uit hoe het is om je anders te gedragen. Wees eens niet perfect. Zeg nee. Maak die kritische aantekening. Zeg dat je geen tijd hebt. Wat gebeurt er?

Stap 6: geniet van je succes, en blijf observeren, oefenen en uitproberen!

Let wel: Het ontrafelen van je onbewust gedrag is vaak niet zo makkelijk. Maar het kan, en het maakt een wereld van verschil! Als het heel diep zit, of als je er veel last van hebt, praat er dan met andere mensen over, of met een coach of psycholoog.

Ken je iemand die baat heeft bij deze blog? Stuur hem dan door, en like het op Linkedin of Facebook (zie knoppen hieronder).

Of wil je weten hoe ik je kan helpen bij het aanpakken van oud gedrag dat je nu het leven moeilijk maakt? Maak dan een afspraak voor een vrijblijvend gesprek!