Wat is overspanning?

Hoe voelt het als je overspannen bent?

• Van het ene op het andere moment val je uit, kun je niets meer.
• Je hebt het gevoel dat je een heel vol hoofd hebt.
• Je bent vergeetachtig, kunt niet meer helder nadenken.
• Je kunt je niet meer concentreren, de krant lezen lukt niet meer en een boek al helemaal niet.
• Je kunt je niet meer goed afsluiten voor prikkels zoals drukte, geluid of licht.
• Je bent heel emotioneel, breekt makkelijk in tranen uit.

Overspanning gebeurt plotseling

Overspanning is, in tegenstelling tot burn-out, een toestand. Je hersenen functioneren op een gegeven moment niet meer goed, omdat ze te lang overbelast zijn geweest. De batterij is leeg.

Als je overspannen bent, functioneer je op je werk én in je privéleven niet meer. Je bent gewoon op.

Overspanning is een functiestoornis

Een functiestoornis klinkt erger dan het is. Je hersenen zijn overbelast en gaan “staken”. De cognitieve verwerking van prikkels werkt dan niet meer goed.

Alles is te veel, bijvoorbeeld:

• Boodschappen doen is bijna onmogelijk omdat het veel te druk is in de winkel.
• Gesprekken zijn heel vermoeiend.
• Je kunt niet meer tegen muziek, TV of fel licht.

Van burnout naar overspanning?

Het kan gebeuren dat een burn-out leidt tot overspanning. Andersom is dat niet zo.

Het verschil is ook niet altijd eenduidig.

Wat als je overspannen bent?

In eerste instantie moet je rust nemen. Je hebt waarschijnlijk ook geen keuze omdat je niet in staat bent om iets te doen. Ga naar de huisarts om andere oorzaken uit te sluiten. Na 2-6 weken kun je weer beginnen met de eerste activiteiten.

Doe elke dag iets nuttigs, iets gezonds en iets leuks

Als het enigszins kan: doe vanaf het begin elke dag iets nuttigs, iets gezonds en iets leuks. Dat mogen heel kleine dingen zijn!

• Iets nuttigs doen geeft je een goed gevoel. De vaatwasser leeghalen is al genoeg.
• Iets gezonds doen is gezond en versnelt je herstel. Ga het liefst elke dag naar buiten, ook al is het maar kort. Daglicht, zon en beweging zijn belangrijk.
• Iets leuks doen geeft je energie en kracht. Je hebt positieve ervaringen nodig om je batterij weer op te laden.

Trouwens, deze drie dingen zijn ook belangrijk als je niet overspannen bent!

Hoe herstel je van overspanning?

Overspanning gaat soms vanzelf weer voorbij, je hebt niet altijd de hulp van een coach of psycholoog nodig.

Vraag jezelf af wat tot de overspanning geleid heeft en wat je eigen bijdrage daarin is. Ben je perfectionistisch? Heb je het gevoel dat je iedereen overal en altijd moet helpen? Kun je niet nee zeggen? En: lukt het je om de situatie zelf te veranderen? Als je dat denkt, kan de steun van je vrienden en familie voldoende zijn.

Als je daar niet zeker van bent, is het heel nuttig om met iemand te gaan praten. Ook als je bang of onzeker bent, zal het helpen.

Je kunt onder deskundige begeleiding onderzoeken hoe jouw gedrag tot stand komt en wat je kunt veranderen om het anders te doen, zodat het niet weer gebeurt.