Verkeerde keuzes zijn goede keuzes

“Eigenlijk vind ik alles leuk.” Deze zin hoorde ik vaak op de Startersdag afgelopen zaterdag, waar ik voor de Kamer van Koophandel startende ondernemers adviseerde. Veel van de starters hadden voor hun product geen doelgroep en geen focus. Ze wilden en konden niet kiezen. Want als je ja zegt tegen een ding, zeg je nee tegen het andere. Wat als het andere beter was geweest?!

Ook ik vond keuzes maken lang lastig. Uiteindelijk heb ik het in New York geleerd, waar ik in de jaren 90 stage liep. Nadat ik eindelijk een kamer had gevonden, kocht ik meteen een Time Out magazine, want ik wilde ’s avonds allemaal leuke dingen gaan doen. Er waren pagina’s vol met honderden evenementen, en ik markeerde alles, wat mij interesseerde. Na anderhalf uur begon ik aan een strengere selectie, en om een uur of negen waren er nog maar acht mogelijkheden over, waar ik die avond misschien naartoe wilde. Maar helaas, inmiddels was het allemaal al begonnen. Ik had zo lang zitten kiezen, dat ik alles gemist had! Toen ik dat besefte, voelde ik me toch best belachelijk. En dat wilde ik niet nog een keer.

Twee belangrijke dingen waren verkeerd gegaan. Ten eerste was ik overweldigd geweest van de enorme hoeveelheid aan mogelijkheden – tal van onderzoeken hebben laten zien dat wij makkelijker kiezen tussen bijvoorbeeld 5 soorten jam dan tussen 50 soorten. Bovendien dacht ik dat er één beste, één juiste keuze was.

Na deze avond deed ik het anders. Ik ging eerst de mogelijkheden beperken: had ik zin in theater, concert of film? In welke buurt? Vervolgens koos ik redelijk willekeurig. Het eerste, wat enigszins ok leek, deed ik ook. Want ik besefte dat ik nooit te weten zou komen of de keuze goed was – ik had de andere dingen immers niet gezien. Snel kiezen voelde veel beter. Het maakte dat ik een heleboel boeiende optredens, toneelstukken en musicals gezien heb, en ook een paar rare of slechte … maar zelfs die kon ik waarderen, want ze waren verrassend en anders.

Natuurlijk, je avondprogramma kiezen is minder belangrijk dan bijvoorbeeld je doelgroep kiezen, of een volgende stap in je loopbaan. Toch kun je dit systeem voor elk keuzeprobleem gebruiken. Zorg ervoor dat je de mogelijkheden beperkt. Maak een lijst van de dingen die je belangrijk vindt. Geef de belangrijkste argumenten een hoger cijfer. Vaak zul je zien dat dat, waar je over piekert, in feite helemaal niet zo belangrijk is.

Als dat nog niet genoeg is: maak een blinde keuze, of gooi een munt (dat meen ik serieus!). Als je je bij het resultaat niet fijn voelt, kun je deze optie meteen afstrepen. En als je met de keuze kunt leven, ga het dan een paar dagen proberen, of liever meteen uitvoeren. Dat is eng, maar in tegenstelling tot wat wij vaak denken, kun je keuzes gewoon weer veranderen. Gesolliciteerd voor de verkeerde baan? Je kunt weer vertrekken. Voor je onderneming een verkeerde doelgroep gekozen? Verander het. Je opdrachtgever een voorstel gedaan dat niet werkt? Herstel het. Een miskoop gedaan? Ruil het.

Startende ondernemer en interieurarchitect Celine durfde het aan: zij besloot nog tijdens ons gesprek op de startersdag dat ze zich helemaal gaat richten op mensen, die door de huizencrisis niet kunnen verhuizen en daarom hun huis willen verbouwen. Deze beslissing was niet alleen een enorme opluchting voor haar, maar het betekent ook dat ze nu een doel heeft en concrete plannen kan maken.

Herkenbaar? Probeer het uit! Een munt heb je altijd bij je …